In januari 2011 oordeelde het hooggerechtshof van Botswana dat de Bosjesmannen recht hebben op het gebruik van water op hun voorouderlijk grondgebied in het Centraal Kalahari Natuurreservaat.

De Botswaanse regering had geprobeerd te voorkomen dat de Bosjesmannen zouden terugkeren naar het Central Kalahari Natuurreservaat door hen de toegang tot drinkwater te ontzeggen.

Na de verwijdering van de Bosjesmannen uit het natuurreservaat had de regering de enige waterput laten overkappen en werd de pomp weggehaald zodat de bron niet meer gebruikt kon worden.

Bosjesmannen die terugkeerden naar hun geboortegrond, zowel voor als na de overwinning in de rechtbank, haalden hun drinkwater uit ‘pannen’ – door regen gevulde zandkuilen – en uit meloenen en wortels. In het droge seizoen was het leven er bijzonder zwaar. Tenminste één vrouw is gestorven door voedsel- en watergebrek.

Kinderen van de Bosjesmannen bij Molapo in het Centraal Kalahari Natuurreservaat met meloenen die hen deels voorzien van het benodigde water. © Survival

De regering had al wel een diamantbedrijf in het natuurreservaat toestemming gegeven om ongelimiteerd water te gebruiken. Tevens werden met financiële ondersteuning van het Amerikaanse juwelenhuis Tiffany & Co nieuwe waterputten geboord voor het wild, en werd toestemming verleend aan reisorganisatie Wilderness Safaris om een toeristenverblijf in het reservaat te exploiteren, compleet met zwembad.

In 2010 stapten de Bosjesmannen opnieuw naar de rechter in een poging om toegang te krijgen tot hun boorput. Deze zaak kwam in juni 2010 voor bij het hooggerechtshof, maar de aanvraag van de Bosjesmannen werd afgewezen.

In de laatste rechterlijke uitspraak, nu van het hof van beroep, is dit besluit vernietigd. De regering werd zelfs veroordeeld wegens diens “mensonterende behandeling” van de Bosjesmannen.

De waterput van de Bosjesmannen in Mothomelo is opnieuw in gebruik genomen, zodat ze voor het eerst in negen jaar weer toegang hebben tot schoon drinkwater.

Bosjesman-meisjes genieten van het water uit de bron bij Mothomelo. © Survival

De Bosjesmannen zijn nog steeds bang dat de regering opnieuw hun waterbron zal afsluiten. Ze putten echter hoop uit de toezegging van Gem Diamonds om dit jaar nog waterputten te slaan voor andere Bosjesmannen-gemeenschappen in het natuurreservaat.